RORATY                       
Adwentowe zwyczaje religijne

Okresem Adwentu rozpoczynamy nowy rok kościelny, liturgiczny. Samo słowo „Adwent" oznacza przyjście naszego Zbawiciela, którego powinniśmy oczekiwać i na to spotkanie z Nim trzeba nam się przygotować. Pierwsza część Adwentu (do 16 grudnia) akcentuje prawdę o paruzji, czyli o ponownym przyjściu Chrystusa na świat, na sąd, W przypadku kaĹźdego z nas będzie to spotkanie w godzinę śmierci. Liturgia adwentowa wzywa nas do czujności, do czuwania, abyśmy nie zmarnowali Ĺźycia. Druga część Adwentu (od 17 grudnia) jest czasem przygotowania na pamiątkę pierwszego przyjścia Pana Jezusa, tzn. na uroczystość BoĹźego Narodzenia. Główne, adwentowe postaci - to Najświętsza Maryja Panna, Patronka adwentowego czuwania; prorok Izajasz zapowiadający przyjście Zbawiciela i największy z proroków św. Jan Chrzciciel, który bezpośrednio przygotowywał lud na spotkanie Mesjasza, wzywając do prostowania Jemu ścieĹźek w naszym sercu. ChociaĹź w Adwencie dominuje kolor szat fioletowy, nie ozdabia się ołtarza kwiatami, jak uczy Kościół, jest to czas radosnego oczekiwania, gdyĹź przychodzi nasz Zbawiciel, pełen miłosierdzia.

Głównym zadaniem liturgii Kościoła jest oddawanie czci Panu Bogu przez Chrystusa w Duchu Świętym oraz umoĹźliwianie nam przyjmowania daru zbawienia. JednakĹźe liturgia, od początku istnienia Kościoła, miała i ma wielkie znaczenie wychowawcze, wpływa na nasze Ĺźycie poza świątynią, na nasze postępowanie i na nasze zwyczaje. Na Soborze Watykańskim II przypomniano duszpasterzom, aby poprzez liturgię dbali o wychowanie chrześcijan, o ich kulturę duchową, religijną (por. KL 19). PapieĹź Paweł VI (1969) przypomniał, Ĺźe obchodząc poszczególne okresy roku liturgicznego nasi wierni są pouczani, jak mają Ĺźyć po chrześcijańsku.

Stąd teĹź nasz Adwent, szczególnie polski, był bogaty w zwyczaje religijne. Od XII wieku znana jest w Polsce adwentowa Msza św. ku czci Matki BoĹźej, zwana roratami. Podczas tej Mszy pali się dodatkową, niegdyś siódmą, świecę symbolizującą Matkę Bożą, która jako gwiazda zaranna, jutrzenka poprzedziła przyjście na świat światła słonecznego, prawdziwej Światłości, naszego Pana Jezusa Chrystusa. Świeca Maryjna przybrana w białą wstążkę oznacza teĹź przywilej niepokalanego poczęcia Maryi, jej czyste, święte i nieskalane Ĺźycie poświęcone całkowicie BoĹźemu Synowi. Polacy bardzo chętnie uczestniczyli w roratach, przed Soborem Watykańskim II w roratach stanowych w poszczególne niedziele: dla kobiet, panien, mężczyzn i kawalerów. Wtedy to głoszono specjalne nauki stanowe i wierni przystępowali do sakramentu pokuty. Zwykle, w terenie wiejskim, udawano się na roraty pieszo, we wspólnocie, ze śpiewem. RównieĹź cały Adwent starano się przeĹźywać we wspólnocie nie tylko rodzinnej, ale teĹź i sąsiedzkiej. Na wsi zbierano się na wspólne przędzenie, darcie pierza, naprawę ubrania, uprzęży itp. Przy okazji tych spotkań odmawiano modlitwę róĹźańcową, śpiewano pieśni adwentowe, a takĹźe pieśni o tematyce obyczajowej, które przekonywały swoją treścią o potrzebie Ĺźycia godnego, zgodnego z BoĹźymi przykazaniami. Owe pieśni pouczały, Ĺźe złe postępowanie jest karane przez Boga lub przez tzw. los, a Ĺźycie dobre, poboĹźne i piękne będzie nagrodzone. W adwentowe wieczory czytano we wspólnocie rodzinnej i sąsiedzkiej Pismo Święte, Ĺźywoty świętych, podręczniki z duchowości katolickiej, a takĹźe z polskiej literatury klasycznej, jak powieści Sienkiewicza, Kraszewskiego, utwory Mickiewicza i inne. MłodzieĹź w tym czasie przygotowywała szopki i gwiazdy do chodzenia po kolędzie. Robiono próby do inscenizacji Herodów lub Jasełek. PoboĹźni katolicy wiedzieli, Ĺźe trzeba przed Panem stanąć z dobrymi uczynkami, dlatego starano się podczas Adwentu wzajemnie sobie pomagać, szczególnie ludziom starszym i biednym. Pięknym zwyczajem była na wsi tzw. szara godzina. Pod wieczór, gdy juĹź skończono codzienne zajęcia gospodarskie, gdy robiło się szaro, coraz ciemniej, wszyscy domownicy: dziadkowie, rodzice, dzieci, zbierali się w kuchni, najlepiej w pobliĹźu płyty. Nie palono jeszcze lampy. RozwaĹźano w ciszy swoje Ĺźycie, zastanawiano się nad nim, nie brakowało teĹź cichej modlitwy. Starsi, szczególnie dziadkowie, opowiadali dzieciom, wnukom, jak to było dawniej, jakie były tradycje, zwyczaje; przypominali teĹź dzieje naszej Ojczyzny.

Warto  z dawnej tradycji kultywować niektóre piękne zwyczaje, jak nasz Ĺźywy udział w roratach; trzeba skorzystać z rekolekcji adwentowych, sakramentu pokuty i pojednania, przystąpić do Stołu Pańskiego. MoĹźemy teĹź we wspólnocie rodzinnej śpiewać pieśni adwentowe, razem modlić się i czytać Pismo Święte lub inne cenne książki religijne i na ich temat rozmawiać. Warto teĹź jest wyciszyć się i w adwencie uczynić więcej dobrego niĹź to zwykle czynimy.

                     Wieniec adwentowy: Świece oczekiwania




Symbolika wieńca

Wieniec adwentowy ma dość rozbudowaną symbolikę. W wielu krajach przestrzega się zasady, by trzy świece były fioletowe, a jedna (trzecia niedziela Adwentu) róĹźowa, co odpowiada barwom liturgicznym tego okresu.
Świece ustawione są na kole. Kształt ten oznacza, Ĺźe Bóg jest wieczny, nie ma początku ani końca. Koło sporządzone jest z gałęzi roślin wiecznie zielonych, czyli przewaĹźnie z drzew iglastych – sosny czy świerku. Ma to oznaczać Ĺźycie wieczne, jakie daje nam Chrystus.
I wreszcie samo zapalanie świeczek wiąże się z tym, Ĺźe Zbawiciel sam nazywał siebie "światłością świata". Mówi o tym Ewangelia wg św. Jana:
Jam jest światłość świata, kto idzie za mną, nie chodzi w ciemnościach, ale będzie miał światłość żywota (J. 8,12).