Rok liturgiczny

W ciągu rocznego cyklu Kościół wspomina całe misterium Chrystusa - od momentu Wcielenia przez Mękę, Śmierć i Zmartwychwstanie oraz Zesłanie Ducha Świętego aĹź po oczekiwanie na ponowne przyjście Chrystusa na końcu czasów. Rok liturgiczny rozpoczyna się zawsze od I Nieszporów I Niedzieli Adwentu, która przypada między 27 listopada a 3 grudnia. Cały rok liturgiczny składa się z następujących okresów:

---

  Oprócz okresów mających własny charakter w roku liturgicznym pozostaje 33 lub 34 tygodnie. W tym czasie obchodzi się misterium Chrystusa w jego pełni, zwłaszcza w niedziele. Okres Zwykły składa się z dwóch części: pierwsza rozpoczyna się w poniedziałek po święcie Chrztu Pańskiego i trwa do wtorku przed Środą Popielcową (obejmuje około 4-6 tygodni). Powtórnie Okres Zwykły zaczyna się w poniedziałek po uroczystości Zesłania Ducha Świętego i kończy przed I Nieszporami I Niedzieli Adwentu. W ostatnią niedzielę roku liturgicznego obchodzi się uroczystość Jezusa Chrystusa, Króla Wszechświata.

W Okresie Zwykłym obchodzi się m.in. następujące święta i uroczystości:
 

• 25 stycznia - święto Nawrócenia św. Pawła, Apostoła
   
• 2 lutego - święto Ofiarowania Pańskiego
   
• 14 lutego - święto świętych Cyryla, mnicha, i Metodego, biskupa, patronów Europy
   
• 22 lutego - święto Katedry św. Piotra, Apostoła
   
• poniedziałek po Zesłaniu Ducha Świętego - święto Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła
   
• niedziela po Zesłaniu Ducha Świętego - uroczystość Najświętszej Trójcy
   
• czwartek po uroczystości Najświętszej Trójcy - uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa
   
• piątek po drugiej niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego - uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa
   
• 24 czerwca - uroczystość Narodzenia św. Jana Chrzciciela
   
• 29 czerwca - uroczystość świętych Apostołów Piotra i Pawła
   
• 3 lipca - święto św. Tomasza, Apostoła
   
• 11 lipca - święto św. Benedykta, opata, patrona Europy
   
• 23 lipca - święto św. Brygidy, zakonnicy, patronki Europy
   
• 25 lipca - święto św. Jakuba, Apostoła
   
• 6 sierpnia - święto Przemienienia Pańskiego
   
• 9 sierpnia - święto św. Teresy Benedykty od KrzyĹźa, dziewicy i męczennicy, patronki Europy
   
• 10 sierpnia - święto św. Wawrzyńca, diakona i męczennika
   
• 15 sierpnia - uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
   
• 24 sierpnia - święto św. Bartłomieja, Apostoła
   
• 26 sierpnia - uroczystość Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej
   
• 8 września - święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
   
• 14 września - święto PodwyĹźszenia KrzyĹźa Świętego
   
• 18 września - święto św. Stanisława Kostki, zakonnika, patrona Polski
   
• 21 września - święto św. Mateusza, Apostoła i Ewangelisty
   
• 29 września - święto świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała
   
• 18 paĹşdziernika - święto św. Łukasza, Ewangelisty
   
• 28 paĹşdziernika - święto świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza
   
• ostatnia niedziela paĹşdziernika - uroczystość rocznicy poświęcenia własnego kościoła
   
• 1 listopada - uroczystość Wszystkich Świętych
   
• 2 listopada - wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych
   
• 9 listopada - święto rocznicy poświęcenia Bazyliki Laterańskiej
   
• 30 listopada - święto św. Andrzeja, Apostoła

  W ciągu roku liturgicznego w trakcie liturgii czyta się znaczną część zarówno Starego, jak i Nowego Testamentu. Ze względu na ich obfitość, niedziele, uroczystości i święta są oparte na cyklu trzyletnim, oznaczanym literami A, B i C (np. rok liturgiczny 2010/2011 był rokiem A, rok 2011/2012 był rokiem B, rok 2012/2013 - C, 2013/2014 - ponownie A itd.). Natomiast w dni powszednie Okresu Zwykłego uĹźywa się czytań z jednego z dwu cykli: I lub II. Cyklu I uĹźywa się w latach nieparzystych (np. 2007, 2009, 2011), cyklu II - w parzystych (2010, 2012, 2014).

  Kodeks Prawa Kanonicznego nakłada na wszystkich wierzących obowiązek uczestniczenia w najwaĹźniejsze uroczystości liturgiczne w ciągu roku we Mszy świętej. Do tzw. świąt nakazanych należą:
 

• wszystkie niedziele w ciągu roku
   
• 1 stycznia - uroczystość Świętej BoĹźej Rodzicielki Maryi
   
• 6 stycznia - uroczystość Objawienia Pańskiego
   
• czwartek po uroczystości Najświętszej Trójcy - uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa
   
• 15 sierpnia - uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
   
• 1 listopada - uroczystość Wszystkich Świętych
   
• 25 grudnia - uroczystość Narodzenia Pańskiego

Lista ta obowiązuje od 30 listopada 2003 r. - zgodnie z dekretem Kongregacji ds. Kultu BoĹźego i Dyscypliny Sakramentów z 4 marca 2003 r. Na terenie Polski zniesiony został obowiązek uczestniczenia we Mszy świętej w trzy kolejne uroczystości:
 

• 19 marca - uroczystość świętego Józefa
   
• 29 czerwca - uroczystość świętych Apostołów Piotra i Pawła
   
• 8 grudnia - uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny

Zgodnie z kanonami 1247 i 1248 Kodeksu Prawa Kanonicznego, w święta nakazane wierni są zobowiązani uczestniczyć we Mszy świętej i powstrzymać się od wykonywania tych prac i zajęć, które utrudniają oddawanie Bogu czci, przeĹźywanie radości właściwej dniowi Pańskiemu oraz korzystanie z naleĹźnego odpoczynku duchowego i fizycznego. Nakazowi uczestniczenia we Mszy świętej czyni zadość ten, kto bierze w niej udział, gdziekolwiek jest odprawiana w obrządku katolickim, bądĹş w sam dzień świąteczny, bądĹş teĹź wieczorem dnia poprzedzającego.

Od 30 listopada 2003 r. przeniesiona została takĹźe uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego z czwartku VI tygodnia Okresu Wielkanocnego na VII Niedzielę Wielkanocną - tak, aby jak najwięcej osób mogło uczestniczyć we Mszy św. w tym dniu.

  W roku liturgicznym istnieją równieĹź dni pokuty. W Kościele powszechnym są nimi wszystkie piątki oraz okres Wielkiego Postu. W piątki osoby powyĹźej 14. roku Ĺźycia obowiązuje wstrzemięźliwość od spoĹźywania mięsa, chyba Ĺźe w danym dniu przypada jakaś uroczystość (patrz KPK, kanon 1251). Ponadto w Środę Popielcową i Wielki Piątek Męki Pańskiej, oprócz wstrzemięźliwości, osoby pomiędzy 18. a 60. rokiem Ĺźycia obowiązuje takĹźe post ilościowy.

  KaĹźdy dzień jest uświęcony przez liturgiczne czynności ludu BoĹźego, zwłaszcza przez Mszę świętą i Liturgię Godzin. W pierwszym dniu tygodnia, który nazywa się dniem Pańskim, czyli niedzielą, Kościół obchodzi misterium paschalne zgodnie z tradycją apostolską wywodzącą się od samego dnia Zmartwychwstania Chrystusa. Dlatego niedzielę uwaĹźa się za pierwotny dzień świąteczny.
W ciągu roku liturgicznego Kościół z szczególną miłością oddaje cześć Najświętszej Matce BoĹźej Maryi i przedstawia poboĹźności wiernych wspomnienia męczenników oraz innych świętych. Obchody liturgiczne zaleĹźnie od znaczenia, jakie się im przypisuje, dzielą się na: uroczystości, święta i wspomnienia.
Uroczystości zalicza się do dni głównych, a ich obchód rozpoczyna się wieczorem w dniu poprzednim od I Nieszporów. Obchód największych uroczystości: Zmartwychwstania i Narodzenia Pańskiego trwa przez osiem dni (oktawę).
Święta obchodzi się w granicach dnia naturalnego, nie mają zatem I Nieszporów.
Wspomnienia dzielą się na obowiązkowe i dowolne. Wspomnienia dowolne moĹźna obchodzić, ale moĹźna je teĹź pominąć. Ponadto w soboty Okresu Zwykłego, w które nie wypada Ĺźaden wyĹźszy rangą obchód, moĹźna obchodzić wspomnienie dowolne Najświętszej Maryi Panny.

Często zdarza się, Ĺźe w jednym dniu przypada kilka obchodów liturgicznych. Niektóre z nich mogą obowiązywać jedynie na określonym terytorium (np. państwa, prowincji, metropolii, diecezji, miasta) lub w danej społeczności (w szczególności zakonu, stowarzyszenia Ĺźycia apostolskiego czy instytutu Ĺźycia konsekrowanego). MoĹźe być równieĹź tak, Ĺźe w dniu, w którym powinno obchodzić się jakieś wspomnienie, przypada ruchome święto bądĹş uroczystość. W takich przypadkach o tym, który z tych obchodów jest celebrowany, decyduje Tabela pierwszeństwa dni liturgicznych.

Rozkład obchodów w roku liturgicznym reguluje kalendarz. Kalendarz ogólny jest ustanowiony na uĹźytek całego obrządku rzymskiego, kalendarze własne dotyczą Kościoła miejscowego lub rodziny zakonnej. Bardzo wielu obchodów, które przeĹźywamy w Polsce, nie spotkamy uczestnicząc w liturgii w innym kraju (w szczególności dotyczy to np. obchodów związanych z patronami Polski, polskich diecezji i miast).
Przepisy dotyczące obchodów liturgicznych, ich rangi, sposobu ich ustalania oraz kalendarza liturgicznego zawarte są w "Ogólnych normach roku liturgicznego i kalendarza".
  powrďż˝t

inne artyku�y:
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>